Αθηνά Κουτζόγλου, Στέλεχος Διατροφής και Διαιτολογίας, Master Practitioner on Eating Disorders & Obesity. 22 Ιουνίου 2026

Μια μικρή εισαγωγή
  • Μέσα στο έντερο του ανθρώπου κατοικούν ζωντανά βακτήρια.
  • Τα βακτήρια τρέφονται από την τροφή του ανθρώπου και, μέσα από αυτή τη διαδικασία, παράγονται διάφορες ουσίες.
  • Όταν η διατροφή ενός ανθρώπου περιλαμβάνει πολλά ζωικά προϊόντα, μία από τις ουσίες που παράγονται είναι, στην τελική μορφή της, η ΤΜΑΟ (Trimethylamine N-oxide: Ν-οξείδιο της τριμεθυλαμίνης).
  • Η ουσία αυτή μπορεί να γίνει επικίνδυνη αν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
  • Αυξημένες τιμές της φαίνεται ότι συνδέονται με αθηροσκλήρωση και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Δημιουργείται σε 2 στάδια: 

Δημιουργία TMAO
Στο έντερο, η χολίνη και η L-καρνιτίνη (στο εξής: καρνιτίνη) μετατρέπονται από τα βακτήρια σε TMA (στάδιο 1), που στη συνέχεια μεταφέρεται στο συκώτι όπου γίνεται TMAO (στάδιο 2)

Από το συκώτι, μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος. H TMAO αποβάλλεται από τα ούρα αν βρίσκεται στο σώμα σε μικρή ποσότητα [1]. Το πρόβλημα ξεκινά όταν υπάρχει υπερβολική συγκέντρωση.  

Πώς αυξάνονται τα επίπεδά της

Τα επίπεδα ΤΜΑΟ αυξάνονται όταν καταναλώνονται συστηματικά (και μακροχρόνια) τροφές που περιέχουν τα «συστατικά» από τα οποία δημιουργείται η ουσία ΤΜΑΟ (κυρίως χολίνη και καρνιτίνη) [1, 2]:

  • Κόκκινο κρέας: μοσχάρι, χοιρινό, αρνί
  • Επεξεργασμένα κρέατα: ζαμπόν, μπέικον
  • Γαλακτοκομικά (γάλατα-γιαούρτια-τυριά) με πλήρη λιπαρά
  • Αυγά (κρόκος)
  • Ψάρια    
Πώς μειώνονται τα επίπεδά της

Τα επίπεδα ΤΜΑΟ μειώνονται:

1ον) Περιορίζοντας την κατανάλωση τροφών & προϊόντων που περιέχουν χολίνη και καρνιτίνη. Εδώ συμπεριλαμβάνονται και τα συμπληρώματα καρνιτίνης.

2ον) Καταναλώνοντας τροφές που «μπλοκάρουν» την παραγωγή της ΤΜΑΟ [2]:

  • Ελαιόλαδο
  • Ξίδι Βαλσάμικο
  • Κόκκινο κρασί

3ον) Αυξάνοντας παράλληλα τις φυτικές ίνες. Χορτοφάγοι και άτομα που καταναλώνουν πολλές φυτικές ίνες παρουσιάζουν χαμηλές τιμές (κάτω του 2) κατά την εργαστηριακή μέτρηση της ΤΜΑΟ. Υψηλές τιμές με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά προβλήματα θεωρούνται εκείνες που είναι πάνω από 6 [5]. Φυτικές ίνες λαμβάνονται καταναλώνοντας φρούτα, λαχανικά, όσπρια, βρώμη, ξηρούς καρπούς, σπόρους.   

2 Ενδεικτικές Ημερήσιες Διατροφές

Εδώ θα βρείτε 2 απλές συνταγές για Smoothie

Σημεία προσοχής – Επίλογος

To κόκκινο κρέας είναι πλούσιο τόσο σε χολίνη όσο και σε καρνιτίνη [6] και έχει φανεί ότι μπορεί να αυξήσει την παραγωγή της ΤΜΑΟ όταν καταναλώνεται συστηματικά και μακροχρόνια, συνεπώς ο περιορισμός του (συχνότητα) και η κατανάλωσή του μόνο σε μικρές ποσότητες αποτελεί καλή επιλογή για τη ρύθμιση της ΤΜΑΟ.     

Η μακροχρόνια χορήγηση καρνιτίνης ειδικά έχει συσχετιστεί με τον αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά προβλήματα ακριβώς λόγω του ότι μετατρέπεται στην ουσία ΤΜΑΟ [6] μέσω της διαδικασίας που αναφέρεται παραπάνω.

Τα συμπληρώματα καρνιτίνης αυξάνουν τα επίπεδα της ΤΜΑΟ [6]. Η λήψη όμως για μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη σε διάφορες περιπτώσεις (για αύξηση αντοχής και μείωση κόπωσης, μεταξύ άλλων). Εδώ χρειάζεται καθοδήγηση από έναν ειδικό, γιατρό ή/και διαιτολόγο, ώστε να μη γίνεται τέτοια χρήση συμπληρωμάτων που να προκαλεί αύξηση των επιπέδων της ΤΜΑΟ σε επικίνδυνο βαθμό.

Τι κρατάμε λοιπόν: 

 ΠΗΓΕΣ:

[1] Sáez Cristina. (2024, December 23). The gut-heart axis: how the gut microbiota impacts cardiovascular health. GUT MICROBIOTA FOR HEALTH by ESNM. https://www.gutmicrobiotaforhealth.com/the-gut-heart-axis-how-the-gut-microbiota-impacts-cardiovascular-health/ (ανάκτηση 7/5/2026).

[2] Cleveland HeartLab. Taking a Closer Look at TMAO.  https://www.clevelandheartlab.com/wp-content/uploads/2017/04/Taking-a-Closer-Look-at-TMAO-CHL-D077.pdf (ανάκτηση 24/3/2026).

[3] National Institutes of Health. Office of Dietary Supplements. (Updated: 2022, June 2). Choline.  https://ods.od.nih.gov/factsheets/Choline-HealthProfessional/ (ανάκτηση 25/3/2026).

[4] National Institutes of Health. Office of Dietary Supplements. (Updated: 2023, April 17). Carnitine. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Carnitine-HealthProfessional/ (ανάκτηση 25/3/2026).

[5] Ανάλυση – Βιοπαθολογικά διαγνωστικά ερευνητικά ιατρεία. https://analysi.gr/tests/%CE%BD-%CE%BF%CE%BE%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BC%CE%B5%CE%B8%CF%85%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%BD%CE%B7%CF%82-tmao/ (ανάκτηση 19/6/2026).

[6] Wilkhoo HS, Reji F, Islam AW, Karawita JA, Shaikh AA. (2025). Comparison of short-term and long-term effects of peroral L-carnitine intake: clinical implications of elevated TMAO levels in cardiovascular complications. Explor Cardiol. 3:101250. https://doi.org/10.37349/ec.2025.101250

Οι εικόνες και οι πίνακες του άρθρου δημιουργήθηκαν από τη συγγραφέα.

Αν σας άρεσε το άρθρο που διαβάσατε, μη διστάσετε να πατήσετε το αντίστοιχο κουτάκι!